Het leidende methodische model binnen de hulpverlening van Helios Solutions is het competentiemodel. Hulpverlening volgens dit model is onder meer gebaseerd op de operante leertheorie, de systeemtheorie en de ontwikkelingspsychopathologie. Wanneer de hulpverlening kinderen of jeugdigen betreft, zal tevens gebruik worden gemaakt van inzichten uit de sociale leertheorie en de ontwikkelingspsychologie. Daar waar nodig richt de hulpverlening zich expliciet op het inzetten, versterken en uitbreiden van het sociale netwerk en op het verbeteren van de communicatieve vaardigheden. Daarnaast werken wij met de methode Triple P. Tot slot combineert Helios Solutions de gangbare hulpverlening met het benadrukken van het belang van gezonde voeding en voldoende beweging en het bevorderen van een gezonde leefwijze.
Een nadere uitwerking van de bovengenoemde kaders en theorieën volgt hieronder.
Competentiemodel
Hulpverlening volgens dit model is concreet en praktisch en legt de nadruk op de wensen, vaardigheden en mogelijkheden van de cliënt. We noemen het individu competent wanneer hij/zij over voldoende vaardigheden beschikt om de taken waarmee hij/zij in het dagelijks leven te maken krijgt, op adequate wijze kan vervullen. Competentie kan men daarbij zien als een balans: aan de ene kant van de balans staan de taken en aan de andere kant de vaardigheden. In het ideale geval staat de balans in evenwicht; het individu is dan opgewassen tegen de taken waarvoor hij/zij staat. Beschikt het individu niet over de benodigde vaardigheden, dan zijn de taken te zwaar en is er sprake van een onbalans. Veel cliënten zijn, om zeer uiteenlopende redenen, niet opgewassen tegen de taken waarvoor zij in het dagelijks leven staan. Om een nieuw evenwicht tussen de taken en vaardigheden te vinden is het dus zaak om de competenties en krachten van de cliënt te versterken en uit te breiden, opdat men op eigen kracht en op gepaste wijze met moeilijke situaties in het dagelijkse leven om kan gaan. Om dat te bewerkstelligen wordt onder meer gebruik gemaakt van onderstaande, elkaar aanvullende theorieën en kaders.
Triple P methode
De naam 'Triple P' staat voor positief pedagogisch programma. Het oorspronkelijk Australische programma voor opvoedingsondersteuning is bedoeld voor ouders met kinderen van 0 tot 16 jaar. Triple P is een laagdrempelig, integraal programma met als doel (ernstige) emotionele en gedragsproblemen bij kinderen te voorkomen door het bevorderen van competent ouderschap.
Operante leertheorie
Operant leren betekent dat gedrag verandert doordat er associaties worden gevormd tussen bepaald gedrag en de gevolgen van dat gedrag. Het belonen van gewenst gedrag en het onthouden van beloningen bij ongewenst gedrag heeft tot gevolg dat het gewenste gedrag toeneemt en het ongewenste gedrag afneemt.
Systeemtheorie (versterken van netwerk)
Niemand functioneert los van zijn/haar omgeving en daarom werkt Helios Solutions systeemgericht. Dat wil zeggen dat wij aandacht besteden aan de omgeving (het ‘systeem’ en ‘netwerk’) waarvan de cliënt deel uitmaakt, bijvoorbeeld een familie, gezin of relatie. De achterliggende gedachte is dat cliënten onlosmakelijk verbonden zijn met het netwerk waartoe zij behoren en dat factoren uit die omgeving ten grondslag kunnen liggen aan de ervaren problemen van de cliënt. Omgekeerd kan de cliënt juist worden geholpen door het versterken van zijn/haar systeem. Ter ondersteuning van de cliënten zetten we hun eigen sociale netwerk in. We proberen dit netwerk uit te breiden en te versterken, opdat cliënten zo nodig op hun eigen netwerk kunnen terugvallen en de hulpverlener zich steeds verder kan terugtrekken.
Ontwikkelingspsychopathologie
Ontwikkelingspsychopathologie is de studie naar de oorsprong en het verloop van psychische stoornissen en omvat onder andere kennis over de rol van risico- en beschermende factoren bij de ontwikkeling van psychopathologie. Het verminderen van de invloed van risicofactoren en het versterken van beschermende factoren zijn belangrijk binnen het competentiemodel. Immers, bevorderende en beschermende factoren vergemakkelijken het toepassen van competenties en bieden tegenwicht tegen de stressoren en belemmeringen daarbij. Psychopathologie staat dus lijnrecht tegenover competentie. Voorbeelden van risicofactoren zijn relatieproblemen, problemen met het ‘managen’ van het gezin, pesterijen en stress. Voorbeelden van beschermende factoren zijn veerkracht, een goed netwerk en intelligentie.
Wanneer de hulpverlening kinderen en jeugdigen betreft, zal eveneens aandacht worden besteed aan de (voorbeeld) rol van de ouders en aan de rol van de betreffende levens- en ontwikkelingsfase waarin de cliënt zich bevindt. Inzichten uit de sociale leertheorie en ontwikkelingspsychologie liggen ten grondslag aan de hulpverlening van kinderen en jongeren.
Sociaal leren
De sociale leertheorie biedt inzicht in leerprocessen in de opvoeding en in de wisselwerking en wederzijdse beïnvloeding van ouder(s) en kind. Er wordt vanuit gegaan dat gedrag grotendeels aangeleerd wordt op basis van het gedrag van anderen uit de omgeving van het kind. Zo nemen kinderen veel gedragingen van hun ouders over. Maar ook van de hulpverleners. Onze hulpverleners hebben hierin een de functie rolmodel.
Ontwikkelingspsychologie
Bij elke leeftijd en ontwikkelingsfase worden kinderen en jeugdigen voor specifieke ontwikkelingstaken gesteld. De kennis over die verschillende fases vormt een kader van waaruit gekeken kan worden in hoeverre het individu op een leeftijdsadequate manier met deze ontwikkelingstaken omgaat. Ontwikkelingspsychologische inzichten bieden een verklaring voor veel voorkomende kinderlijke gedragingen en kunnen ingezet worden om de ontwikkeling te stimuleren.
|